Chiều đó ở miền Tây, gió từ ao tôm thổi vào mát rượi. Bàn tiệc nhỏ kê ngay sân nhà, phía sau lưng là mấy ao tôm đang chạy quạt nước, dây đèn vàng treo lấp lánh. Vài anh em nuôi tôm tụ lại, vừa nhâm nhi ly rượu đế, vừa nói chuyện mùa vụ.
Giữa bàn, có hai người “nổi” nhất:
Anh Năm – kiểu người nói chuyện rất máu lửa, mê tôm lớn nhanh, thích quay vòng vốn nhanh.
Anh Tư – ít nói hơn, nhưng nuôi tôm rất kỹ, ưu tiên tôm lì đòn, sống cao, đi đường dài.
Rót thêm ly rượu, anh Năm lên tiếng trước:
“Tôi nói thiệt với mấy anh, giờ mà không chọn giống tôm lớn nhanh là thua. 80–90 ngày vô là phải cỡ 25–30 con/kg, bán được giá, quay vòng ao kịp vụ. Chấp nhận hao mẫu chút nhưng tổng sản lượng vẫn nhiều, lời vẫn cao.”
Anh Năm kể luôn số liệu vụ rồi:
Thả 100.000 con,
Tỷ lệ sống khoảng 65–70%,
Thu ở cỡ 25–27 con/kg, sản lượng mỗi ao vẫn khá.
Anh Năm gõ nhẹ ly xuống bàn:
“Quan trọng là sản lượng cuối ao và tốc độ quay vòng vốn. Đi nhanh, chấp nhận rủi ro chút nhưng trúng là trúng đậm.”
Anh Tư nghe xong, chỉ mỉm cười, khoanh tay lại:
“Ờ, anh nói cũng có lý. Nhưng mà tôi khác. Tôi chọn tôm lì đòn, chịu đựng tốt, tỷ lệ sống cao, đi tới cuối vụ ít phải ‘đau tim’.”
Anh rót thêm ly rượu, từ tốn nói tiếp:
“Tôi thả 100.000 con, nhưng cố giữ tỷ lệ sống 80–85%. Cỡ có chậm hơn chút, 100–110 ngày mới thu, nhưng tôm khỏe, ít hao, ít chi phí thuốc men, môi trường ổn định hơn. Tôi ngủ cũng ngon hơn.”
Rồi anh Tư phân tích rất rõ:
Giống lì, khỏe → ít chết rải, ít phải xử lý “chữa cháy”.
Ao ít biến động → giảm chi phí xử lý nước, men, khoáng.
Tới ngày thu ít bị hụt sản lượng do hao cuối vụ.
“Tôi không cần tôm chạy như ‘xe đua’, tôi cần tôm đi đều, tới đích.” – Anh Tư nói chậm rãi.
Không khí trên bàn nhộn nhịp hẳn lên. Một bên là tốc độ, một bên là an toàn.
Anh Năm phản bác:
“Nhưng mà anh tính thử đi, đi chậm quá, giá tôm lên xuống, lỡ trúng đợt giá xuống thì có phải là ‘lì’ mà… lỗ không?”
Anh Tư cười:
“Nên mới nói, mỗi người mỗi kiểu. Tôi chọn cách: giảm rủi ro mình kiểm soát được. Tôi chấp nhận đi thêm 10–15 ngày, nhưng ao ít bệnh, tôm ít sốc, tỷ lệ sống cao, nhiều vụ cộng lại thấy… đỡ ‘mất ăn mất ngủ’.”
