Tôi là một người phụ nữ miền Tây, gắn bó với con tôm từ thời còn nuôi trong mương sau nhà. Những năm đầu mới vào nghề, tôi học từ người trước, nghe theo người kinh nghiệm, và tin vào những gì “đám đông” vẫn đang làm.
Ông anh nuôi ao kế bên từng khuyên tôi:
“Dùng kháng sinh đi, chắc ăn nhất! Không có kháng sinh thì tôm dễ bệnh lắm, không đỡ nổi đâu!”
Lúc đó tôi nghe mà không phản kháng gì. Vì tôi sợ.
Sợ rủi ro, sợ mất trắng, sợ không có tiền trả nợ cám, nợ con giống. Tôi làm theo lời khuyên: dùng kháng sinh từ đầu vụ để “ngừa”, dùng thuốc gan, thuốc đường ruột liên tục, mong giữ được đàn tôm bình yên tới ngày thu hoạch.
Nhưng rồi thực tế không như mơ.
Sau nhiều vụ tôm, tôi chứng kiến tận mắt những ao tôm của mình – đã được “chăm kỹ” bằng đủ loại thuốc – vẫn rơi vào cảnh teo gan, phân trắng, bỏ ăn, rớt hàng loạt. Tôi đau lòng nhìn tôm chết, mà không hiểu vì sao.
Đến khi đem mẫu tôm, mẫu đất đi xét nghiệm, mới tá hỏa:
Vi khuẩn trong ao đã lờn kháng sinh.
Hệ vi sinh mất cân bằng.
Đáy ao nhiễm độc, khí độc cao, tảo không kiểm soát nổi.
Chi phí đầu tư thì ngày càng tăng. Mỗi vụ tốn hàng chục triệu chỉ riêng tiền thuốc men. Nhưng lời lãi chẳng thấy đâu.
Tôi bắt đầu tự hỏi:
Liệu kháng sinh có còn là cứu cánh như mình từng nghĩ?
Và cũng từ câu hỏi đó, tôi tìm hiểu sâu hơn.
Tôi học lại – học từ kỹ thuật viên, học từ sách, học từ những người đi trước đã dũng cảm đi một con đường khác:
Nuôi tôm không kháng sinh.
Thay vì phòng bệnh bằng thuốc, họ phòng bằng quản lý môi trường – dùng chế phẩm sinh học – enzyme – thảo dược – acid hữu cơ.
Họ không bỏ thuốc hoàn toàn, mà chỉ dùng khi thật sự cần, theo đúng liều lượng và đúng thời điểm.
Họ không đi theo số đông, mà đi theo kiến thức vững vàng và trải nghiệm thực tế.
Tôi thử áp dụng, từng chút một.
Đầu vụ, tôi cải tạo ao kỹ hơn.
Giữa vụ, tôi dùng enzyme phân hủy mùn bã, cấy vi sinh đúng lúc.
Tôi trộn thảo dược gan vào thức ăn để tôm khỏe, ruột sạch.
Tôi theo dõi tôm sát sao – không để bệnh bùng lên rồi mới chữa.
Và tôi chỉ dùng kháng sinh khi thật sự bất khả kháng: hoại tử cơ, rớt tôm không rõ nguyên nhân, hay phân trắng nặng.
Kết quả không đến ngay. Nhưng từng vụ trôi qua, tôi thấy rõ sự thay đổi:
• Tôm khỏe hơn, tăng trưởng đều.
• Tỷ lệ sống cao hơn trước.
• Nước ao giữ được ổn định.
• Chi phí thuốc men giảm mạnh.
• Quan trọng nhất là niềm tin tôi trở lại.
⸻
Nuôi tôm không kháng sinh khó. Vì đi ngược với thói quen cũ, tư duy cũ.
Nhưng nó bền. Vì tôi thấy mình hiểu con tôm hơn, chủ động hơn, ít phụ thuộc hơn.
Tôi không còn cảm thấy mình “lạc lõng” nữa. Vì tôi biết, có rất nhiều người ngoài kia – dù âm thầm – cũng đang đi cùng một hướng.
Hướng đi tuy nhỏ bé, nhưng mang lại hy vọng cho nghề nuôi tôm bền vững.
Nếu ai đó hỏi:
“Sao dám đi ngược số đông vậy chị?”
Tôi chỉ mỉm cười và trả lời:
“Vì tôi muốn đi xa với nghề, chứ không chỉ đi lẹ rồi gãy gánh.”
Chúc anh chị em vững tâm theo nghề nhé.
