Giới thiệu
Trong những ngày nắng nóng xen kẽ mưa, nhiều hộ nuôi phản ánh tình trạng tảo lam bùng phát nhanh chỉ sau 1–2 ngày. Nước ao chuyển sang màu xanh đậm, nổi váng, mùi tanh nặng và xuất hiện hiện tượng tôm nổi đầu, giảm ăn.
Tảo lam không chỉ gây mất thẩm mỹ ao nuôi, mà còn là một trong những nguyên nhân chính gây sốc tôm, giảm tỷ lệ sống và phát sinh bệnh gan, đường ruột nếu không được xử lý đúng cách. Vậy làm sao để xử lý tảo lam hiệu quả mà không gây “sụp tảo”, không làm sốc tôm?
Tảo lam bùng phát nhanh – Dấu hiệu nhận biết sớm
Tảo lam (cyanobacteria) là loại tảo có khả năng phát triển cực nhanh trong điều kiện ao nhiều dinh dưỡng hữu cơ, nắng mạnh ban ngày và oxy thấp về đêm.
Dấu hiệu nhận biết tảo lam bùng phát:
- Màu nước xanh đậm hoặc xanh rêu đậm bất thường
- Nổi váng mặt ao vào buổi sáng
- Mùi tanh nồng, hôi nhẹ
- Tôm có dấu hiệu giảm ăn, bơi lờ đờ sát mặt nước, dễ nổi đầu sáng sớm
- pH và oxy dao động mạnh trong ngày
Khi tảo lam phát triển mạnh, nếu xử lý sai cách có thể gây hiện tượng tảo tàn hàng loạt, giải phóng độc tố (như microcystin), dẫn đến sốc tôm, hoại tử gan, giảm đề kháng và chết nhanh.
Nguyên tắc xử lý tảo lam an toàn, không làm sốc tôm
1. Cắt tảo từ từ – không dùng hóa chất mạnh
Để tránh sốc tảo, cần cắt tảo theo quy trình nhẹ – ổn định – vi sinh hóa, không nên tạt thuốc diệt tảo hoặc các chất có gốc đồng, clo vào ban ngày khi tảo đang dày.
✅ Gợi ý xử lý an toàn:
- Bước 1: Tạt enzyme phân hủy như Allzyme vào 11h trưa, liều 227g/2.000m³, giúp cắt tảo nhẹ, giảm nhớt nước và mùn bã hữu cơ.
- Bước 2: Sau 12–24 giờ, khi tảo đã giảm mật độ, cấy vi sinh BZT hoặc Shield Pro vào 21–22h đêm để phân hủy xác tảo và cân bằng hệ sinh thái đáy ao.
- Bước 3: Theo dõi màu nước sau 3 ngày. Nước sẽ chuyển màu nâu trà hoặc xanh rêu sáng – ổn định.
2. Không thay nước đột ngột
Khi tảo lam đang dày, thay nước có thể làm tảo sụp đột ngột, giải phóng độc tố, gây mất cân bằng hệ vi sinh ao nuôi. Ưu tiên xử lý tại chỗ bằng enzyme và vi sinh, quan sát sức khỏe tôm kỹ lưỡng.
3. Tăng sục khí – ổn định oxy
Trong giai đoạn tảo lam phát triển mạnh, oxy đáy thường thấp về đêm, làm tôm yếu nhanh. Bà con nên tăng quạt nước, bật sục khí đáy xuyên đêm, để duy trì oxy và hạn chế tảo bùng ngược sau xử lý.
Biện pháp phòng tảo lam tái phát
- Hút bùn định kỳ, đặc biệt quanh đáy dàn oxy – nơi tích tụ mùn bã hữu cơ.
- Duy trì lượng vi sinh nền đáy 1–2 lần/tuần, kể cả khi nước đang ổn định.
- Giảm dư thừa dinh dưỡng bằng cách quản lý thức ăn khoa học, hạn chế cho ăn nhiều vào những ngày mưa – âm u.
- Kiểm soát các chỉ số: pH, NH₃, NO₂, oxy và độ kiềm, duy trì ổn định.
Kết luận
Tảo lam bùng phát không chỉ là vấn đề môi trường. Nó còn là mối nguy tiềm ẩn, khiến tôm chết âm thầm nếu xử lý sai.
Để đảm bảo an toàn, bà con cần xử lý theo quy trình ‘cắt – cấy – kiểm soát’. Ưu tiên dùng enzyme và vi sinh, tránh hóa chất mạnh. Làm đúng kỹ thuật, tảo được kiểm soát, môi trường ổn định – tôm khỏe và vụ nuôi an toàn.
