Khi thả tôm giống, bà con nuôi tôm thường mong muốn tôm nhanh chóng bơi xuống đáy và thích nghi với môi trường mới. Tuy nhiên, có những trường hợp tôm lại lơ lửng trên mặt nước hoặc kéo đàn không chịu xuống đáy. Đây là một dấu hiệu bất thường, cho thấy tôm đang gặp phải những vấn đề về sức khỏe hoặc môi trường ao nuôi. Việc nhận biết và xử lý kịp thời các nguyên nhân này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, góp phần cải thiện tỷ lệ sống và sự phát triển của tôm (tùy điều kiện ao).
1. Tôm lơ lửng, không xuống đáy: Dấu hiệu bất thường cần lưu ý
Thông thường, tôm giống khỏe mạnh sau khi được thả xuống ao sẽ nhanh chóng bơi xuống đáy trong vòng 30 phút đến 1 tiếng đồng hồ. Nếu tôm vẫn lơ lửng, bè đàn hoặc kéo thành bầy trên mặt nước sau nhiều giờ, thậm chí cả ngày, thì đó là một dấu hiệu cho thấy có những vấn đề đang tồn tại. Tình trạng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tỷ lệ sống của tôm, nếu không được khắc phục sớm, tôm có thể bị stress, yếu dần và chết.
2. Các nguyên nhân chính khiến tôm lơ lửng, không xuống đáy
Có nhiều yếu tố gây ra tình trạng này, bao gồm cả yếu tố sức khỏe của tôm và chất lượng môi trường ao nuôi. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất mà bà con cần kiểm tra:
a. Tôm bị yếu gan
Một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến tôm lơ lửng là do gan yếu. Gan là cơ quan quan trọng trong cơ thể tôm, chịu trách nhiệm chuyển hóa chất béo và là nơi tích trữ năng lượng. Khi tôm bị yếu gan, chức năng gan bị suy giảm, tôm không thể điều hòa được áp suất thẩm thấu, dẫn đến việc tôm bị lơ lửng, không chìm được xuống đáy. Để kiểm tra, bà con có thể bắt một vài con tôm để xem màu sắc và kích thước gan của chúng. Tôm khỏe có gan đầy đặn, màu sắc tươi sáng, trong khi tôm yếu gan thường có gan teo lại hoặc màu nhạt.
b. Độ pH trong ao quá cao
Độ pH là một trong những yếu tố môi trường quan trọng trong ao nuôi tôm. Mức pH thích hợp cho tôm phát triển là từ 7.5 đến 8.5. Nếu độ pH trong ao quá cao, đặc biệt là trên 8.5 hoặc 8.7, tôm sẽ bị sốc, không chịu được sự thay đổi đột ngột của môi trường. Điều này khiến tôm bị stress, hoạt động kém linh hoạt và thường có xu hướng lơ lửng hoặc kéo đàn trên mặt nước thay vì xuống đáy để hoạt động.
c. Khí độc trong ao nuôi khi lấy nước cũ
Các loại khí độc, đặc biệt là NH3 (amoniac), có thể tích tụ trong ao nuôi do chất thải của tôm và thức ăn dư thừa không được xử lý. Khi nồng độ NH3 tăng cao, tôm sẽ bị ngộ độc, gây tổn thương mang và làm tôm suy yếu. Tôm bị ngộ độc NH3 sẽ có biểu hiện lờ đờ, lơ lửng, kém ăn và cuối cùng là rớt.
d. Tồn dư hóa chất trong ao
Trước khi thả tôm, bà con thường sử dụng các loại hóa chất để diệt khuẩn, diệt tạp. Tuy nhiên, nếu hóa chất không được xử lý triệt để, chúng sẽ tồn lưu trong ao và gây hại cho tôm giống. Các hóa chất diệt khuẩn như BKC, Clo hoặc các hóa chất diệt giáp xác có thể làm tôm bị ngộ độc, dẫn đến tình trạng lơ lửng, không chịu xuống đáy.
e. Nước ao quá trong
Mặc dù nước trong thường được coi là sạch, nhưng đối với tôm mới thả, nước quá trong lại là một vấn đề. Tôm con thích môi trường nước có tảo vừa phải. Khi nước quá trong, tôm sẽ bị stress. Điều này khiến tôm có xu hướng kéo đàn với nhau và lơ lửng ở giữa tầng nước, không chịu xuống đáy.
3. Cách khắc phục và xử lý
a. Kiểm tra và xử lý môi trường
- Đo lại pH, NH3, và các chỉ số khác: Sử dụng bộ test để đo lại các chỉ số môi trường như pH, độ kiềm, NH3… Nếu pH quá cao, có thể sử dụng các sản phẩm hạ pH tạt Vitamin C. Nếu khí độc tăng, có thể cân nhắc dùng Yucca/giải pháp tăng oxy theo hướng dẫn kỹ thuật.
- Xử lý tồn dư hóa chất: Nếu nghi ngờ có tồn dư hóa chất, cần tiến hành thay một phần nước hoặc sử dụng các sản phẩm giải độc ao nuôi như Thio Sunfate để trung hòa các hóa chất còn lại.
- Gây màu nước: Nếu nước ao quá trong, cần tiến hành gây màu nước bằng cách sử dụng các sản phẩm vi sinh, cám gạo hoặc mật đường để gây màu, giúp tôm giảm stress và xuống đáy.
b. Hỗ trợ sức khỏe cho tôm
- Tạt các sản phẩm dưỡng gan: Nếu tôm lơ lửng do yếu gan, cần tạt bổ sung các sản phẩm thảo dược dưỡng gan trực tiếp xuống ao để giúp tôm phục hồi chức năng gan.
- Bổ sung vitamin và khoáng chất: Trộn vitamin C và các khoáng chất cần thiết vào thức ăn để tăng cường sức đề kháng, giúp tôm nhanh chóng phục hồi và thích nghi với môi trường mới.
c. Tăng cường sục khí
Tăng cường sục khí trong ao để đảm bảo nồng độ oxy hòa tan luôn ở mức cao. Tôm sẽ khỏe mạnh hơn khi có đủ oxy, giúp chúng nhanh chóng xuống đáy và bơi lội bình thường.
4. Kết luận
Tình trạng tôm lơ lửng, không xuống đáy là một dấu hiệu cảnh báo sớm về các vấn đề sức khỏe tôm hoặc môi trường ao nuôi. Việc chủ động kiểm tra các yếu tố như sức khỏe tôm, độ pH, khí độc, tồn dư hóa chất và độ trong của nước sẽ giúp bà con có phương án xử lý kịp thời, giảm thiểu thiệt hại và giúp vụ nuôi thành công.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 096.886.7577 – Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
