Có những buổi sáng Anh Chị ra ao, nhìn xuống thấy màu nước đang đẹp hôm qua bỗng chuyển sang xanh đậm hoặc nâu đục — tôm bắt đầu nổi lên mặt nước, bỏ ăn. Đó là dấu hiệu tảo đang sụp hoặc vừa sụp. Nếu không xử lý kịp trong vòng vài tiếng, khí độc NH₃ và NO₂ sẽ tăng nhanh và tôm bắt đầu hao.
Phần nhiều Anh Chị gặp sụp tảo lần đầu đều bị bất ngờ — không biết làm gì trước, làm gì sau. Bài này mình giải thích rõ nguyên nhân để hiểu tại sao xảy ra, nhận biết đúng, rồi xử lý theo thứ tự đúng để kéo ao trở lại an toàn.
Sụp Tảo Là Gì? Tại Sao Nguy Hiểm?
Tảo trong ao không phải vĩnh viễn, chúng sống theo vòng đời. Khi tảo già hoặc môi trường thay đổi đột ngột, toàn bộ quần thể tảo chết cùng lúc, gọi là sụp tảo.
Nguy hiểm không phải ở chỗ tảo chết, mà ở chỗ tảo chết đồng loạt gây ra 3 vấn đề cùng lúc:
Thứ nhất, oxy giảm đột ngột. Ban ngày tảo quang hợp tạo oxy, tảo chết hết thì nguồn oxy tự nhiên mất đi. Tôm thiếu oxy, nổi đầu.
Thứ hai, khí độc NH₃ và NO₂ tăng nhanh. Xác tảo phân hủy tạo ra (amoniac) NH₃ và NO₂ tăng vọt chỉ trong vài tiếng.
Thứ ba, pH dao động mạnh. Không còn tảo quang hợp, pH không được kéo lên ban ngày, sáng sớm pH có thể xuống rất thấp, tôm bị lột ép.
5 Nguyên Nhân Phổ Biến Gây Sụp Tảo
- Diệt khuẩn liều cao hoặc dùng sai loại: BKC và các loại diệt khuẩn mạnh khi tạt vào ao không chỉ diệt khuẩn, chúng cũng ức chế và cắt tảo. Tạt liều cao hoặc diệt 2 lần liên tiếp gần nhau là nguyên nhân hàng đầu gây sụp tảo.
-
-
- Mưa lớn kéo dài: Mưa làm pH tụt nhanh, ánh sáng giảm, nhiệt độ chênh lệch mặt ao và đáy ao. Tảo khuê vốn nhạy cảm, gặp điều kiện này nhiều ngày liên tiếp sẽ sụp.X
-
-
- Tảo già, không được bổ sung vi sinh định kỳ: Quần thể tảo trong ao có vòng đời. Không cấy vi sinh bổ sung định kỳ thì tảo già dần, đến ngưỡng sẽ sụp đồng loạt.
- Nắng gắt liên tục, pH buổi chiều quá cao: Nắng mạnh làm tảo quang hợp mạnh, pH buổi chiều lên 8,5–9. pH cao liên tục làm tảo bị sốc và chết hàng loạt vào ban đêm, sáng ra ao đã sụp.
- Oxy đáy ao kém, đáy dơ tích tụ lâu: Đáy dơ là nơi tảo chết tích tụ và phân hủy, làm pH và môi trường đáy xấu, kéo cả quần thể tảo sụp theo.
Dấu Hiệu Nhận Biết Ao Đang Sụp Tảo
Anh Chị không cần đợi đến khi tôm nổi đầu mới biết, có thể nhận ra sớm hơn:
- Màu nước thay đổi đột ngột: từ trà nhạt chuyển sang xanh đậm, nâu đục, có bọt nổi trên mặt nước
- Mùi ao hôi hơn bình thường vào buổi sáng sớm
- Tôm giảm ăn đột ngột, nhá còn thức ăn sau 1,5 tiếng
- Tôm nổi đầu rải rác vào sáng sớm hoặc chiều tối
- pH buổi sáng tụt thấp hơn bình thường (dưới 7,3)
Chỉ cần thấy 2 trong số các dấu hiệu trên, xử lý ngay, không chờ thêm.
Cách Xử Lý Sụp Tảo
Anh Chị không cần quá lo khi gặp sụp tảo, xử lý đúng thứ tự thì ao có thể kéo lại được trong 2–3 ngày. Quan trọng là làm theo thứ tự, không bỏ bước.
Bước 1 — Ngay khi phát hiện: chạy hết quạt và tạt oxy viên, không cho ăn, Oxy là ưu tiên số một. Chạy tất cả quạt liên tục. Nếu ao có dấu hiệu thiếu oxy nặng (tôm nổi nhiều), tạt thêm oxy viên 5kg/1.000m³ để hỗ trợ khẩn cấp.
Bước 2 — Tạt Yucca Dtox hấp thu khí độc: 1 chai/1.000m³, Xác tảo phân hủy tạo ra NH₃ nhanh, Yucca hấp thu NH₃ tức thì, giảm nguy cơ tôm hao ngay trong giai đoạn đang xử lý.
Bước 3 — Tạt Liver One 2L (1 can/2.000m³) sau các bước tạt Oxy viên và Yucca Dtox, Sụp tảo làm tôm bị stress mạnh, gan nhợt nhạt. Tạt Liver One ngay trong ngày phát hiện để bảo vệ gan, tránh gan suy sau đó. Tạt thêm Anti Shock 1 hũ/2.000m3 để chống sốc và tăng đề kháng.
Bước 4 — Cấy vi sinh sau 12–24 tiếng: BZT hoặc Shield Pro Sau khi khí độc đã được kiểm soát và oxy ổn định, cấy vi sinh để bắt đầu gây màu lại. Ủ BZT 1 gói + 5kg mật đường + 40L nước, sục khí 2 tiếng, tạt lúc 10–11h đêm.
Bước 5 — Gây màu lại: Zeolite + Dolomite + BZT 2 ngày liên tiếp Sau khi tảo sụp, nước ao trở về trạng thái không có tảo, cần gây màu lại từ đầu. Tạt Zeolite 20kg + Dolomite 20kg/1.000m³ lúc 9h sáng, rồi tạt BZT sau 1 tiếng. Làm 2 ngày liên tiếp.
Bước 6 — Nếu gần ngày thả hoặc cần màu nhanh: Vime Silic 1kg/2.000m³ Vime Silic cho màu trong 30 phút — dùng khi cần gây màu nhanh sau khi đã xử lý ổn định môi trường. Sau đó tiếp tục cấy vi sinh để giữ màu bền.
Phòng Ngừa Sụp Tảo Ao Tôm
Sụp tảo không phải ngẫu nhiên, hầu hết đều có nguyên nhân có thể phòng được:
- Cấy vi sinh BZT/Shield Pro định kỳ 3 ngày/lần, duy trì quần thể vi sinh có lợi, tảo không bị già đồng loạt
- Không tăng liều diệt khuẩn, dùng đúng liều khuyến cáo, không diệt 2 lần liên tiếp gần nhau
- Theo dõi pH buổi chiều, pH trên 8,2 liên tục nhiều ngày là dấu hiệu tảo đang quá đậm, cần cắt bớt
- Sau mưa lớn: cấy vi sinh bổ sung ngay, mưa làm tảo suy yếu, cấy vi sinh giúp quần thể tảo ổn định lại nhanh hơn
Kết Luận
Sụp tảo trong ao tôm nguy hiểm vì xảy ra nhanh và tác động đồng thời lên oxy, khí độc và pH. Nhận ra sớm và xử lý đúng thứ tự, chạy quạt, hấp thu khí độc, dưỡng gan, tăng đề kháng, gây màu lại, thì ao có thể phục hồi trong 2–3 ngày mà không hao nhiều tôm.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 0968.86.7577 – Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
