Tảo đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ao nuôi tôm, giúp cung cấp oxy hòa tan thông qua quá trình quang hợp và tham gia hấp thu chất dinh dưỡng dư thừa. Tuy nhiên, khi tảo phát triển quá mức, đặc biệt là các loại tảo độc như tảo xanh, tảo lam, tảo mắt, chúng sẽ phá vỡ sự cân bằng mong manh này. Vì vậy, việc xử lý tảo xanh trong ao tôm và vấn đề cấp thiết, hãy cùng Thủy Sản Quốc Nguyên tìm hiểu nguyên nhân, tác hại và giải pháp để xử lý.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng phát của tảo xanh
Sự hình thành và phát triển của tảo xanh trong ao tôm thường là kết quả của việc mất cân đối dinh dưỡng và quản lý thức ăn không hợp lý.
- Dư thừa chất dinh dưỡng: Nguyên nhân hàng đầu là việc cho tôm ăn dư thừa. Thức ăn dư, phân tôm, vỏ tôm lột xác và chất lơ lửng lắng tụ là nguồn cung cấp dồi dào các chất dinh dưỡng (như Đạm và Lân). Tỷ lệ giữa các chất dinh dưỡng này không cân đối sẽ tạo điều kiện lý tưởng cho tảo xanh phát triển mạnh mẽ.
- Quản lý thức ăn kém: Việc định lượng thức ăn sai do tôm yếu hoặc thời tiết biến động làm tôm giảm ăn, dẫn đến tích tụ chất hữu cơ.
Tác hại nghiêm trọng của tảo xanh đối với tôm
Khi tảo xanh phát triển quá mức, chúng gây ra hàng loạt vấn đề kỹ thuật:
- Biến động môi trường: Tảo quang hợp mạnh vào ban ngày, hấp thu các khí cần thiết và làm pH trong ao tăng lên rất cao (thường trên 8.5). Đến ban đêm, tảo hô hấp mạnh, tiêu thụ oxy hòa tan và thải ra các khí không tốt (như CO2), làm pH giảm sâu và gây thiếu oxy cục bộ, khiến tôm nổi đầu, chậm lớn.
- Độc tố và bệnh đường ruột: Một số loài tảo lam và tảo mắt tiết ra độc tố. Tôm ăn phải tảo độc sẽ gây tổn thương gan, làm ức chế hoạt động của enzyme tiêu hóa, giảm sức đề kháng và là nguyên nhân gây ra các vấn đề đường ruột, phân không ổn định.
- Tăng khí độc: Khi tảo già cỗi và chết hàng loạt (sụp tảo), xác tảo tàn xuống đáy sẽ tiêu hao lượng lớn oxy để phân hủy, đồng thời sinh ra các khí độc nguy hiểm (như khí Amoniac và khí Sunfua Hydro), gây sốc và ngộ độc cho tôm.
3 bước xử lý tảo xanh trong ao tôm
Để xử lý tảo xanh một cách an toàn và bền vững, người nuôi nên kết hợp các biện pháp giảm tải lượng dinh dưỡng, phân cắt tảo và tái tạo hệ vi sinh.
Bước 1: Cắt giảm thức ăn và giảm tải dinh dưỡng
Đây là bước cơ bản và quan trọng nhất để xử lý tảo xanh hiệu quả.
- Giảm khẩu phần: Ngay khi phát hiện tảo bùng phát (nước ao chuyển màu xanh đậm), cần cắt giảm ngay 30% lượng thức ăn hằng ngày.
- Mục đích: Việc giảm thức ăn giúp cắt bớt nguồn dinh dưỡng dư thừa cung cấp cho tảo, làm chậm lại quá trình phát triển của chúng, tạo tiền đề cho các bước xử lý hóa sinh sau đó.
Bước 2: Dùng enzyme cắt tảo
Thay vì sử dụng hóa chất mạnh (có thể gây sốc, thiếu oxy và gây độc cho tôm), enzyme là giải pháp an toàn hơn để phân cắt tảo.
- Phương pháp: Sử dụng Enzyme cắt tảo chuyên dụng.
- Liều lượng: 1 gói cho 2.000m3 nước.
- Thời điểm: Tạt enzyme vào lúc 11 giờ trưa.
Nhiệt độ và ánh sáng mặt trời cao nhất trong ngày sẽ giúp enzyme hoạt động mạnh mẽ nhất, phân hủy các xác tảo và chất hữu cơ dư thừa, làm giảm nguồn thức ăn của tảo và ngăn ngừa chúng tái phát.
Bước 3: Cấy vi sinh để ổn định môi trường
Sau khi cắt tảo bằng enzyme vào ban ngày, đến đêm bạn cần cấy vi sinh để tái tạo lại hệ vi sinh có lợi trong ao. Việc này đặc biệt quan trọng để duy trì chất lượng nước và ngăn ngừa tảo bùng phát trở lại.
- Đối với ao đất: Sử dụng vi sinh MP-BZT với liều lượng 1 gói cho 2.000m3 nước. Vi sinh BZT sẽ giúp phân hủy các chất hữu cơ, làm sạch đáy ao và ổn định môi trường nước.
- Đối với ao lót bạt: Sử dụng vi sinh Shield Pro. Loại vi sinh này được thiết kế chuyên dụng cho ao lót bạt, giúp xử lý các chất thải và duy trì hệ vi sinh khỏe mạnh, tạo môi trường sống tốt nhất cho tôm.
Kết luận
Việc xử lý tảo xanh phải được thực hiện theo quy trình kỹ thuật đồng bộ, không nên chỉ dùng các biện pháp hóa học tức thời. Phác đồ 3 bước (Giảm ăn --> Cắt tảo bằng Enzyme --> Cấy vi sinh ban đêm) là một giải pháp khá hiệu quả, an toàn, được nhiều người áp dụng để kiểm soát tảo độc, đưa nước ao trở về màu trà lý tưởng và bảo vệ sức khỏe cho tôm.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 096.886.7577 – Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng và miễn phí!
