Nhiều anh chị cải tạo ao kỹ, rải vôi đủ, Chlorine đúng liều, nhưng vụ tôm vẫn hao xác ngay tuần đầu mà không rõ lý do. Một trong những nguyên nhân thường bị bỏ sót là: ốc, hến, cá tạp còn sót trong ao chưa được xử lý triệt để trước khi thả tôm.
Ốc và cá tạp không chỉ cạnh tranh oxy và khoáng chất với tôm, chúng còn là vật chủ trung gian mang mầm bệnh, đặc biệt là ký sinh trùng và một số loại vi khuẩn nguy hiểm. Bài này hướng dẫn anh chị cách diệt ốc, diệt cá tạp đúng thứ tự, đúng thời điểm và đúng liều, để ao thật sự sạch trước khi thả tôm.
Tại Sao Phải Diệt Sinh Vật Tạp Trước Khi Thả Tôm?
Ốc và hến gây hại như thế nào?
Ốc, hến, chem chép và các loài hai mảnh vỏ là nhóm sinh vật rất khó xử lý nếu để đến khi tôm đã xuống ao. Chúng gây hại theo nhiều hướng:
- Cạnh tranh oxy: Ốc và hến hô hấp liên tục, đặc biệt vào ban đêm khi oxy tự nhiên thấp, làm tôm thiếu oxy âm thầm mà người nuôi không phát hiện kịp.
- Cạnh tranh khoáng chất: Các loài hai mảnh vỏ hấp thụ canxi và khoáng vi lượng trong nước cực kỳ mạnh, làm nước trong, và khó gây màu. Kiềm trong ao tụt xuống thấp. Trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình lột xác và cứng vỏ của tôm.
- Mang mầm bệnh: Ốc và hến là vật chủ trung gian của nhiều loại ký sinh trùng, khi tôm sống chung môi trường, nguy cơ lây nhiễm tăng cao.
- Trứng ốc rất dai: Trứng ốc có thể tồn tại qua Chlorine nếu chưa nở, đây là lý do phải cho trứng nở hết trước khi diệt.
Cá tạp gây hại như thế nào?
Cá tạp lọt vào ao nuôi thường từ nguồn nước cấp chưa được lọc kỹ. Cá tạp ăn tôm con trực tiếp, đặc biệt nguy hiểm trong 2 tuần đầu sau khi thả vì tôm giống còn nhỏ, yếu và chậm. Ngoài ra, cá tạp còn mang theo vi khuẩn và ký sinh trùng từ nguồn nước tự nhiên vào ao nuôi.
Theo Thứ Tự Xử Lý
Đây là điểm quan trọng nhất của bài và cũng là chỗ nhiều anh chị làm sai nhất:
Diệt ốc TRƯỚC → Diệt cá (nếu có) → Rồi mới Chlorine hoặc thuốc tím
Lý do không nên đảo thứ tự này:
- Nếu tạt Chlorine trước, ốc lập tức ngậm miệng kỹ để tự bảo vệ, thuốc diệt ốc tạt sau đó sẽ không thấm vào được, ốc gần như không chết.
- Nếu để ốc sống sót qua Chlorine, chúng nở trứng và tiếp tục phát triển trong ao, toàn bộ công đoạn cải tạo trước đó là lãng phí, khi có ốc, hến trong ao thì ao tôm dễ bị bệnh đường ruột.
Lưu ý, trước khi sử dụng Chlorine xử lý nước đầu vụ, anh/chị cần thực hiện đúng quy trình cải tạo ao và phơi đáy ao đầy đủ. Tham khảo thêm bài: Phơi Đáy Ao Nuôi Tôm Bao Lâu Là Đủ? Sai Bước Này Tôm Dễ Hao Ngay Đầu Vụ.
Cách Cho Trứng Ốc Nở Trước Khi Diệt
Trứng ốc bám trên thành ao, đáy ao, vách bạt và các thiết bị, rất khó bị tiêu diệt bằng thuốc khi chưa nở. Vì vậy, sau khi lấy nước vào ao, chạy quạt 2 ngày liên tục, mỗi ngày 3–4 tiếng để tạo chuyển động nước và nhiệt độ thích hợp cho trứng ốc nở ra hết.
Sau khi trứng đã nở, toàn bộ ốc con và ốc trưởng thành đều đang hoạt động, đây là lúc thuốc diệt ốc phát huy tác dụng tốt vì ốc đang mở miệng để ăn và hô hấp.
Cách Diệt Ốc Đúng Liều Và Đúng Thời Điểm
Sản phẩm và liều dùng
Thuốc diệt ốc phổ biến hiện nay là Niclosamide, hoạt chất đặc hiệu với nhóm thân mềm (ốc, hến, chèm chép, hai mảnh vỏ) nhưng ít độc với tôm ở liều khuyến cáo.
Liều dùng chuẩn: 1 kg/2.000 m³ nước.
Thời điểm tạt
- Tạt vào buổi sáng 9h khi ao đang có tôm 20 ngày trở đi.
- Tạt vào chiều tối khi ao chưa có tôm, lúc pH xuống thấp.
- Tạt đều khắp ao, chú ý vào các góc ao, ven bờ và khu vực thiết bị vì đây là nơi ốc tập trung nhiều nhất.
Thời gian chờ sau khi diệt ốc
Sau khi tạt thuốc diệt ốc, cần chờ ít nhất 12–15 ngày trước khi thả tôm. Đây là thời gian để:
- Thuốc phân hủy hoàn toàn trong nước.
- Xác ốc chết phân hủy và được xử lý bằng vi sinh trước khi thả tôm.
- Hoàn thành các bước tiếp theo: diệt cá tạp (nếu có), xử lý Chlorine hoặc thuốc tím, gây màu nước.
Cách Diệt Cá Tạp Trong Ao
Khi nào cần diệt cá?
Không phải ao nào cũng có cá tạp. Anh chị cần diệt cá khi:
- Lấy nước từ sông, kênh tự nhiên mà túi lọc bị rách hoặc lọc không kỹ.
- Ao vụ trước có nuôi ghép cá hoặc phát hiện cá tạp còn sót.
- Quan sát thấy cá nổi đầu hoặc di chuyển trong ao sau khi lấy nước vào.
Cách xử lý
Nếu phát hiện có cá tạp trong ao sau khi lấy nước, tiến hành diệt cá sau khi đã diệt ốc xong, không làm hai bước cùng lúc để tránh tương tác thuốc ảnh hưởng hiệu quả.
Dùng Saponin (bã trà) — đây là lựa chọn phổ biến để diệt cá tạp vì:
- Tác dụng chọn lọc: diệt cá có vảy, ít ảnh hưởng đến tôm và nhóm thân mềm.
- Phân hủy nhanh trong nước, không để lại dư lượng lâu dài.
- Liều dùng thông thường: 10–15 kg/1.000 m³ tùy loại cá và điều kiện nước.
Tạt Saponin vào buổi chiều tối, chạy quạt để thuốc lan đều khắp ao. Sau 1–2 ngày vớt xác cá ra khỏi ao, tránh để xác cá phân hủy trong nước gây ô nhiễm.
Phòng Ngừa Từ Đầu — Lọc Nước Kỹ Khi Cấp Vào Ao
Cách xử lý sinh vật tạp tốt nhất vẫn là ngăn chúng vào ao ngay từ đầu. Khi cấp nước vào ao, anh chị cần:
- Lấy nước qua túi lọc dày, lưới lọc mịn, đặc biệt quan trọng khi lấy từ sông hoặc kênh tự nhiên có nhiều cá tạp và sinh vật phù du.
- Kiểm tra túi lọc thường xuyên trong quá trình lấy nước, nếu túi rách cần thay ngay, không để nước chảy tràn qua chỗ rách.
- Sau khi lấy đủ nước, chạy quạt 2 ngày để trứng ốc còn sót nở hết trước khi diệt.
Túi lọc bị rách mà không phát hiện kịp là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến cá tạp và ốc vào ao mà anh chị không biết, dẫn đến diệt mãi không hết.
Kết Luận
Diệt sinh vật tạp trong ao là bước không được bỏ qua và không được làm sai thứ tự. Ba điều anh chị cần nhớ: chạy quạt cho trứng ốc nở trước khi diệt, diệt ốc trước — Chlorine sau, và chờ đủ 12–15 ngày sau khi diệt ốc trước khi thả tôm.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về kỹ thuật xử lý ao, vui lòng liên hệ SĐT/Zalo: 0968.86.7577 – 0969.86.7577, Đội ngũ Thủy Sản Quốc Nguyên sẵn sàng hỗ trợ anh chị tận tình, nhanh chóng nhất có thể!
